Czy warto rezygnować ze składki zdrowotnej jako jednoosobowa działalność gospodarcza? To pytanie zadaje sobie wielu przedsiębiorców, szczególnie w obliczu rosnących kosztów prowadzenia firmy i braku możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku. Kluczowa odpowiedź brzmi: składka zdrowotna jest obowiązkowa i nie ma możliwości stałej rezygnacji z jej opłacania bez utraty prawa do świadczeń zdrowotnych oraz naruszenia przepisów. Poniżej przedstawiam szczegółowe omówienie składki zdrowotnej w 2025 roku oraz jej wpływu na prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej.
Obowiązek płacenia składki zdrowotnej
Składka zdrowotna to obowiązkowy koszt prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. W 2025 roku każdy przedsiębiorca, prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, ma obowiązek jej opłacania, bez względu na rodzaj ulgi (np. ulga na start) czy formę rozliczenia podatkowego. Brak opłacania składki zdrowotnej oznacza całkowitą utratę dostępu do publicznej opieki zdrowotnej oraz naruszenie polskich przepisów prawa. Jest to jeden z naczelnych komponentów kosztów funkcjonowania firmy, dlatego nie można jej pominąć w kalkulacjach biznesowych.
Warto podkreślić, że nie ma żadnych legalnych mechanizmów pozwalających na trwałą rezygnację ze składki zdrowotnej podczas prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Możliwość czasowego wyłączenia dotyczy wyłącznie niektórych składek ZUS (np. ulga na start), jednak składka zdrowotna zawsze musi być płacona w okresie aktywnego prowadzenia firmy.
Jak wyliczana jest składka zdrowotna w 2025 roku?
Wysokość składki zdrowotnej zależy w 2025 roku od wybranej przez przedsiębiorcę formy opodatkowania oraz osiąganych przez niego dochodów lub przychodów. Tu podstawa wymiaru składki i jej wysokość różnią się zależnie od wariantu podatkowego:
- Skala podatkowa: składka wynosi 9% dochodu, z minimalną miesięczną opłatą 314,96 zł (czyli 9% z 75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznego).
- Podatek liniowy: składka to 4,9% dochodu, również z wymaganą minimalną podstawą wpłaty (3 499,50 zł miesięcznie), choć miesięczna kwota składki nie może być niższa niż wspomniane minimum.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: składka zdrowotna ustalana jest na podstawie rocznych przychodów z działalności:
- Przychody do 60 000 zł – 461,66 zł miesięcznie
- Przychody od 60 000 zł do 300 000 zł – 769,43 zł miesięcznie
- Przychody powyżej 300 000 zł – 1 384,97 zł miesięcznie
W praktyce minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej w 2025 roku wynosi 3 499,50 zł, co oznacza, że nawet przy małych przychodach przedsiębiorca musi opłacać miesięcznie przynajmniej 314,96 zł.
Proces naliczania i opłacania składki zdrowotnej
Obliczenie i opłacanie składki zdrowotnej podlega ściśle określonym etapom:
- Wybór formy opodatkowania – decyduje o sposobie wyliczenia składki (dochód lub przychód jako podstawa wymiaru).
- Wyliczenie dochodu lub przychodu z poprzedniego miesiąca lub okresu rozliczeniowego.
- Stosowanie odpowiedniej stawki procentowej (9%, 4,9%, lub stałe kwoty ryczałtu).
- Porównanie wartości składki z ustalonym minimum – opłata nigdy nie jest niższa niż 314,96 zł miesięcznie.
- Opłata składki do ZUS w wyznaczonym terminie, wraz z innymi składkami na ubezpieczenia.
Komponenty mające wpływ na składkę to podstawa wymiaru (dochód/przychód), stawka procentowa oraz minimalna wymagania podstawy i składki.
Dodatkowo, jeśli przedsiębiorca prowadzi kilka rodzajów działalności lub uzyskuje dochody z różnych źródeł (np. prowadząc JDG i będąc wspólnikiem w spółce), przychody te sumują się do celów kalkulacji składki zdrowotnej.
Konsekwencje rezygnacji z opłacania składki zdrowotnej
Nieopłacanie składki zdrowotnej prowadzi do szeregu negatywnych konsekwencji finansowych i prawnych. Z jednej strony skutkuje to utrata prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez NFZ, a z drugiej – naraża przedsiębiorcę na sankcje administracyjne, obciążenia odsetkowe za zaległości, a nawet odpowiedzialność karną.
Warto podkreślić, że nawet korzystając z ulg dla nowych firm, jak ulga na start, przedsiębiorca jest zobowiązany do płacenia składki zdrowotnej. Rezygnacja z tej opłaty nie jest dostępna dla prowadzących działalność, a obecne przepisy nie przewidują żadnych długofalowych zwolnień. Składka zdrowotna jest nieodłącznym i nieuniknionym elementem prowadzenia działalności w Polsce.
Wysokość składki zdrowotnej a opłacalność prowadzenia działalności
Wprowadzenie powiązania składki zdrowotnej z przychodem lub dochodem miało na celu uczynienie systemu bardziej progresywnym i sprawiedliwym. Jednak w praktyce wiele osób prowadzących działalność zauważa stałe zwiększenie kosztów prowadzenia firmy, szczególnie po likwidacji możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku dochodowego w 2022 roku.
Minimalna kwota 314,96 zł miesięcznie może wydawać się niewielka, lecz jej wysokość rośnie wraz z dochodami. Dla przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem, próg był jasno określony: 461,66 zł do 60 000 zł przychodu rocznie, 769,43 zł do 300 000 zł oraz 1 384,97 zł powyżej tej kwoty. Każdy wzrost przychodów podnosi więc comiesięczną opłatę, a jej brak odliczenia od podatku bezpośrednio zwiększa obciążenie fiskalne.
Wyższe przychody oznaczają jeszcze wyższą składkę zdrowotną, co bezpośrednio wpływa na rentowność firmy. To właśnie dlatego warto regularnie analizować, która forma opodatkowania jest najkorzystniejsza pod kątem wysokości obowiązkowych składek i innych kosztów prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej.
Podsumowanie – czy warto rezygnować ze składki zdrowotnej?
Nie istnieje możliwość rezygnacji z obowiązkowej składki zdrowotnej dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Zaniedbanie tego obowiązku oznacza utratę dostępu do publicznych świadczeń zdrowotnych, ryzyko poważnych konsekwencji finansowo-prawnych oraz negatywny wpływ na prowadzenie firmy.
Analiza opłacalności prowadzenia działalności musi uwzględniać obowiązkowe opłaty na ubezpieczenie zdrowotne oraz zmiany legislacyjne dotyczące wysokości składki. W obecnych realiach ekonomicznych i przepisach przedsiębiorcy nie mają wyboru: składka zdrowotna to stały, nieunikniony koszt działalności, którego nie można pominąć ani zaniechać bez poważnych konsekwencji.
Chcesz wiedzieć więcej o rozliczeniach składek i opłacalności prowadzenia firmy? Odwiedź ObywatelKontraZUS.blog.pl i bądź na bieżąco z najważniejszymi zmianami dla przedsiębiorców.
CodeInk.pl to wielotematyczny portal pisany atramentem pasji. Znajdziesz tu treści z pogranicza biznesu, stylu życia, technologii i rozrywki – bez sztampy, z charakterem. Codziennie serwujemy porcję wiedzy i inspiracji, która zostawia ślad.