Czy można dopisać do ubezpieczenia zdrowotnego konkubenta bez formalności?
W Polsce dostęp do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych jest możliwy jedynie w ramach ubezpieczenia zdrowotnego, które obejmuje pracowników, ich rodziny lub osoby objęte dobrowolnym ubezpieczeniem. Jednak wiele osób związków nieformalnych zastanawia się, czy można dopisać do ubezpieczenia zdrowotnego konkubenta bez konieczności przeprowadzania formalnych procedur. Odpowiedź na to pytanie jest jasna: konkubent nie może być dopisany do ubezpieczenia zdrowotnego bez formalności.
Dlaczego konkubent nie jest automatycznie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym?
Podstawowa zasada mówi, że konkubent nie jest członkiem rodziny w rozumieniu ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych [4]. Oznacza to, iż nie ma on prawa do korzystania z ubezpieczenia zdrowotnego zgłoszonego przez pracodawcę lub innego płatnika składek w ZUS, jak to ma miejsce w przypadku małżonka, dzieci czy rodziców [4]. Z punktu widzenia prawa, związek konkubencki nie jest formalnie uznany za członka rodziny uprawnionego do automatycznego dopisania do istniejącego ubezpieczenia.
To rozwiązanie jest konsekwencją obowiązujących przepisów, które precyzyjnie określają grupy uprawnione do bezpłatnego korzystania ze świadczeń. Cudzoziemcy, osoby niespokrewnione, czy osoby będące w nieformalnych relacjach, muszą same zadbać o swoje ubezpieczenie, jeśli chcą korzystać z publicznej opieki zdrowotnej.
Jak można zabezpieczyć dostęp do opieki zdrowotnej dla konkubenta?
Ponieważ konkubent nie może być automatycznie dopisany do ubezpieczenia zdrowotnego, jedyną dostępną opcją jest wykupienie dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Takie rozwiązanie nie wymaga formalnym zgłoszeń przez pracodawcę czy ZUS, lecz wiąże się z koniecznością opłacania składek na własną rękę [4].
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne pozwala na korzystanie z szerokiego zakresu usług medycznych oferowanych przez NFZ, w tym wizyt lekarskich, hospitalizacji czy refundacji leków. Należy jednak pamiętać, że takie ubezpieczenie wymaga od ubezpieczonego podjęcia aktywnych kroków i opłacania składek według obowiązujących stawek, które od 2025 roku obejmują części zryczałtowane oraz urealnione [5].
Czy formalności związane z ubezpieczeniem zdrowotnym można pominąć?
Pod względem prawnym, proces zgłoszenia członków rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego jest bezpłatny i prosty. Płatnik składek, którym zwykle jest pracodawca, zgłasza członków rodziny do ZUS na odpowiednich formularzach (np. ZUS ZCNA), co jest operacją bezkosztową i nie wymaga żadnych dodatkowych formalności dla uprawnionych [1].
Jednakże, ponieważ konkubent nie spełnia kryteriów członka rodziny, nie może być zgłoszony w ten sposób. Bez odrębnej umowy lub poprzez wykupienie dobrowolnego ubezpieczenia, nie uzyska on prawa do korzystania z publicznej opieki zdrowotnej na koszt NFZ.
Ile kosztuje indywidualne ubezpieczenie zdrowotne dla konkubenta?
Wysokość składek na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne jest ustalana corocznie. W 2015 roku miesięczna składka wynosiła około 365,97 zł przy podstawie wymiaru 4066,34 zł [4]. Od 2025 roku obowiązują nowe zasady i składka składa się z części zryczałtowanej 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia oraz części urealnionej, co może wpłynąć na koszt ubezpieczenia dla osoby niebędącej członkiem rodziny [5].
Warto mieć na uwadze, że jest to wydatek, którego nie pokrywa finansowanie publiczne, więc osoba zainteresowana musi liczyć się z koniecznością regulowania składek samodzielnie.
Podsumowanie
Podsumowując, dopisać do ubezpieczenia zdrowotnego konkubenta bez formalności nie jest możliwe. Zapewnienie mu dostępu do świadczeń wymaga od niego samego podjęcia działań, takich jak wykupienie indywidualnego lub dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Bez tego, nie będzie on mógł korzystać z publicznej opieki zdrowotnej na mocy dotychczas obowiązujących przepisów [4].
Dlatego, jeśli zależy Ci na ochronie zdrowotnej bliskiej osoby, konieczne jest rozważenie opcji samodzielnego wykupienia ubezpieczenia lub zapoznanie się z innymi wyborem prawnymi, które mogą zapewnić dostęp do świadczeń zdrowotnych.
Źródła:
- [1] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-zgloszenie-czlonka-rodziny-do-ubezpieczenia-zdrowotnego
- [2] https://partner-gospodarczy.pl/jak-zglosic-czlonka-rodziny-do-ubezpieczenia-zdrowotnego/
- [3] https://zielonalinia.gov.pl/en/-/zasady-podlegania-ubezpieczeniu-zdrowotnemu-w-polsce
- [4] https://kadry.infor.pl/ubezpieczenia-spoleczne/ubezpieczenia-zdrowotne/730708,Zgloszenie-do-ubezpieczenia-zdrowotnego-konkubenta.html
- [5] https://www.mddp.pl/skladka-zdrowotna-w-2025-i-2026-r/
CodeInk.pl to wielotematyczny portal pisany atramentem pasji. Znajdziesz tu treści z pogranicza biznesu, stylu życia, technologii i rozrywki – bez sztampy, z charakterem. Codziennie serwujemy porcję wiedzy i inspiracji, która zostawia ślad.